जगभरात देवनागरी लिपीच्या वळणांचे चाहते निर्माण होत असून, रशियन विद्यार्थीही सध्या प्रसिद्ध सुलेखनकार अच्युत पालव यांच्या मार्गदर्शनाखाली देवनागरी सुलेखन शिकत आहेत. मॉस्कोच्या सोसायटी ऑफ संस्कृत जेलट्स एलसीसी या संस्थेच्या वतीने येत्या सप्टेंबरमध्ये मॉस्को येथे देवनागरी लिपीवर प्रदर्शन आणि कार्यशाळेचे आयोजन करण्यात आले आहे. यासाठी पालव यांना निमंत्रित करण्यात आले आहे. यासोबतच अच्युत पालव यांच्या देवनागरी बेसिक ते कमर्शिअल अॅप्लिकेशन ऑफ कॅलिग्राफी या देवनागरी कित्त्याचा रशियन भाषेत अनुवाद करून तो प्रसिद्ध करण्यात येणार आहे.
जागतिक स्तरावरील सुलेखनकार सन २००८ मध्ये रशियामध्ये गेले होते. त्यावेळी पालव हेसुद्धा या निमंत्रितांमध्ये होते. मुलांनी संगणकाच्या जगातून सुलेखनाच्या कलेकडे वळावे यासाठी यावेळी आंतरराष्ट्रीय सुलेखन प्रदर्शनाचे आयोजन करण्यात आले होते. पालव यांची कला रशियाच्या संग्रहालयामध्ये ठेवण्यात आली.
रशियामध्ये संस्कृत भाषा शिकवणारे प्रा. डॉ. मार्सिस गॅसन्स यांनी हे सुलेखन पाहून लॉकडाउनमध्ये त्यांच्या विद्यार्थ्यांना देवनागरी लिपी शिकवण्याची विनंती केली. संस्कृत ही भाषा केवळ त्यांना वाचायची नाही तर लिहायची आहे. त्यांना कला म्हणून ही लिपी शिकायची असल्याने लॉकडाउनच्या काळात पालव यांच्याकडून ४० विद्यार्थ्यांची सहा सत्रे घेण्यात आली. देवनागरी लिपीमध्ये कसे लिहितात याची या विद्यार्थ्यांना प्राथमिक ओळख झाली आहे. संस्कृत शिकताना त्यांच्यापर्यंत त्या लेखनातील अर्थ पोहोचतो आहे. हा अर्थ आता त्यांना सुलेखनातून मांडायचा आहे.
यासाठी एप्रिलमध्ये या विद्यार्थ्यांना देवनागरीचे पुढचे धडे देण्यात येणार आहेत. यातून तयार झालेले काम १ ते १५ सप्टेंबरदरम्यान आयोजित होणाऱ्या प्रदर्शनात मांडण्यात येईल. तसेच या प्रदर्शनात पालव यांच्याही सुलेखनकृती मांडण्यात येणार आहेत.
येथील संस्कृत शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांमध्ये देवनागरी शिकण्याचीही इच्छा वाढत आहे. त्यासाठी पालव यांनी तयार केलेला कित्ता रशियन भाषेत अनुवादित करण्यात आला आहे. या कित्त्याच्या आधारे प्राथमिक देवनागरी लिपी या विद्यार्थ्यांना शिकता येऊ शकते. हे प्रदर्शन २०२४मध्ये भारतातही आयोजित करण्यात येणार आहे.
या अक्षरांनी इंडो रशियन मैत्रीला अधिक जवळ आणले आहे, असा आनंद या निमित्ताने पालव यांनी व्यक्त केला. देवनागरीच्या कार्यशाळेला जगभरातून चांगला प्रतिसाद मिळत आहे. रशिया, जर्मनी, लंडन, अमेरिका अशा विविध ठिकाणांहून यासंदर्भात विचारणा आणि आयोजन होत असताना महाराष्ट्र सरकारनेही यासाठी पुढाकार घेऊन या कामाला पाठबळ द्यावे, अशी अपेक्षा त्यांनी या निमित्ताने व्यक्त केली.