जगभरातील ४५ हजारांहून प्रजाती नामशेष होणार? पर्यावरण संस्थेचे प्राणी, वनस्पतींबाबत निरीक्षण

वृत्तसंस्था, अबुजा (नायजेरिया) : हवामान बदलासह पायाभूत सुविधांच्या विस्तारासाठी गेल्या काही दशकांमध्ये सुरू असलेल्या मानवी प्रयत्नांमुळे जगभरातून ४५,००० हून अधिक प्रजाती नामशेष होण्याचा धोका निर्माण झाला आहे. पर्यावरणविषयक एका आंतरराष्ट्रीय संस्थेने प्राणी आणि वनस्पतींबाबतची निरीक्षणे नोंदवली आहेत.

इंटरनॅशनल युनियन फॉर कन्झर्वेशन ऑफ नेचरने (आययूसीएन) गुरुवारी धोक्यात आलेल्या प्रजातींची ताजी यादी जाहीर केली आहे. गेले काही वर्षे ही यादी जाहीर केली जाते. धोक्यात असलेले प्राणी, वनस्पती यांच्याबद्धल यात माहिती दिली जाते. या यादीमध्ये आता १,६३,०४० प्रजातींचा समावेश करण्यात आला आहे. या यादीमध्ये गेल्या वर्षीच्या तुलनेत अंदाजे सहा हजारांनी वाढ झाली आहे. चिलीच्या अटाकामा किनारपट्टीवरील वाळवंटातील कोपियापोआ कॅक्टी, बोर्नियन हत्ती आणि ग्रॅन कॅनरिया महाकाय सरडे या सजीवांना धोका निर्माण झाला आहे, अशी माहिती ‘आययूसीएन’ने दिली आहे.

‘कोपियापोआ कॅक्टी’ या नामशेष होणाऱ्या शोभेच्या वनस्पतीबाबतही काही निरीक्षणे नोंदविण्यात आली असून, या वनस्पतीचा बेकायदा व्यापार चालला असून, सोशल मीडियाद्वारे त्याबाबत प्रसिद्धी केली जाते, असे आढळले आहे. या प्रजातींपैकी ८२ टक्के प्रजाती नामशेष होण्याचा धोका निर्माण झाला आहे. २०१३ मध्ये ही संख्या ५५ टक्के होती, असे अहवालात म्हटले आहे.

‘चिली कॅक्टी’ची मागणी

संस्थेच्या निरीक्षणानुसार, युरोप आणि आशियामध्ये शोभिवंत प्रजाती म्हणून ‘चिली कॅक्टी’ची मागणी आहे. अटाकामा परिसरातील रस्ते आणि घरांच्या विस्तारामुळे ही वनस्पती नामशेष होत असून, त्याची तस्करीही वाढली आहे.