Tej Police Times
‘प्रोजेक्ट ७५’ फळणार, माझगाव डॉकच्या आशा पल्लवित होणार, एआयपी तंत्रज्ञानाची जोड असणारा हा प्रकल्प नेमका काय?
म. टा. खास प्रतिनिधी, मुंबई : जर्मनीच्या थायसनक्रूप कंपनीच्या जर्मनीतील गोदीत अत्याधुनिक (एआयपी तंत्रज्ञान) पाणबुड्यांच्या चाचण्या माझगाव डॉकच्या प्रस्तावांतर्गत यशस्वीरित्या पूर्ण झाल्या आहेत. त्यामुळे लवकरच अशा सहा पाणबुड्यांच्या बांधणीचे ४५ हजार कोटी रुपयांचे कंत्राट मिळण्याच्या माझगाव डॉकच्या आशा पल्लवित झाल्या आहेत. नौदलाच्या ताफ्यात ‘आयएनएस कलवरी’ श्रेणीतील पाच आधुनिक पाणबुड्या आहेत. सहावी पाणबुडी लवकरच ताफ्यात दाखल करून घेतली जाणार आहे. या पाचही पाणबुड्या फ्रेंच तंत्रज्ञानावर आधारित असून, ‘प्रोजेक्ट ७५’ अंतर्गत त्यांची माझगाव डॉकमध्ये बांधणी झाली आहे. आता याच पाणबुड्यांची अत्याधुनिक आवृत्ती तयार होणार असून, त्यांच्या बांधणीचे कंत्राट लवकरच माझगाव डॉकला मिळण्याची चिन्हे आहेत.
‘एअर इंडिपेंडंट प्रपल्शन’ (एआयपी) तंत्रज्ञानाने सज्ज, डिझेल-इलेक्ट्रिक इंजिनाच्या हल्ला करणाऱ्या श्रेणीतील या अत्याधुनिक पाणबुड्या ‘प्रोजेक्ट ७५ इंडिया’ (पी७५आय) म्हणून ओळखल्या जाणार आहेत. हे तंत्रज्ञान भारतात उपलब्ध नसल्याने भारतीय कंपन्यांनी परदेशातील कंपनीसह संयुक्तपणे पाणबुड्यांची निर्मिती भारतात करावी आणि त्यानुसार प्रस्ताव सादर करावा, असे संरक्षण मंत्रालयाने म्हटले होते. त्यानुसार माझगाव डॉकने जर्मनीच्या थायसनक्रूप कंपनीसह तर अन्य भारतीय खासगी कंपनीने स्पेनमधील कंपनीसह हा प्रस्ताव सादर केला होता. त्यामध्ये माझगाव डॉकची सरशी झाल्याची माहिती सूत्रांनी दिली.
नौदलातील पाणबुडी विभागातील संबंधित सूत्रांनुसार, माझगाव डॉकने दिलेल्या प्रस्तावानुसार संरक्षण मंत्रालयाने जर्मनीत पाणबुड्यांची भारतीय अंगाने चाचणी घेतली. ती यशस्वी झाली आहे. मात्र, भारतीय खासगी कंपनीच्या स्पेनच्या कंपनीसह स्पेनमध्ये झालेल्या चाचणीत त्रुटी आढळल्या. त्यामुळेच आता पाणबुड्या तयार करण्याचे कंत्राट हे माझगाव डॉक-थायसनक्रूप यांनाच मिळण्याची शक्यता प्रबळ झाली आहे. याबाबत उत्सुकता निर्माण झाली आहे. यासंदर्भात माझगाव डॉकमधील सूत्रांनी सांगितले की, ‘कंपनीने थायसनक्रूपसह असा प्रस्ताव दिला होता. त्याची चाचणी जून-जुलैदरम्यान होईल, असे कंपनीला संरक्षण मंत्रालयाकडून सांगण्यात आले होते. त्यानुसार आता ही चाचणी पूर्ण झाली असावी. मात्र याबाबत संरक्षण मंत्रालयाकडून अधिकृतरित्या लेखी उत्तर आलेले नाही. परंतु कंपनी आशावादी आहे.’
‘एअर इंडिपेंडंट प्रपल्शन’ (एआयपी) तंत्रज्ञानाने सज्ज, डिझेल-इलेक्ट्रिक इंजिनाच्या हल्ला करणाऱ्या श्रेणीतील या अत्याधुनिक पाणबुड्या ‘प्रोजेक्ट ७५ इंडिया’ (पी७५आय) म्हणून ओळखल्या जाणार आहेत. हे तंत्रज्ञान भारतात उपलब्ध नसल्याने भारतीय कंपन्यांनी परदेशातील कंपनीसह संयुक्तपणे पाणबुड्यांची निर्मिती भारतात करावी आणि त्यानुसार प्रस्ताव सादर करावा, असे संरक्षण मंत्रालयाने म्हटले होते. त्यानुसार माझगाव डॉकने जर्मनीच्या थायसनक्रूप कंपनीसह तर अन्य भारतीय खासगी कंपनीने स्पेनमधील कंपनीसह हा प्रस्ताव सादर केला होता. त्यामध्ये माझगाव डॉकची सरशी झाल्याची माहिती सूत्रांनी दिली.
नौदलातील पाणबुडी विभागातील संबंधित सूत्रांनुसार, माझगाव डॉकने दिलेल्या प्रस्तावानुसार संरक्षण मंत्रालयाने जर्मनीत पाणबुड्यांची भारतीय अंगाने चाचणी घेतली. ती यशस्वी झाली आहे. मात्र, भारतीय खासगी कंपनीच्या स्पेनच्या कंपनीसह स्पेनमध्ये झालेल्या चाचणीत त्रुटी आढळल्या. त्यामुळेच आता पाणबुड्या तयार करण्याचे कंत्राट हे माझगाव डॉक-थायसनक्रूप यांनाच मिळण्याची शक्यता प्रबळ झाली आहे. याबाबत उत्सुकता निर्माण झाली आहे. यासंदर्भात माझगाव डॉकमधील सूत्रांनी सांगितले की, ‘कंपनीने थायसनक्रूपसह असा प्रस्ताव दिला होता. त्याची चाचणी जून-जुलैदरम्यान होईल, असे कंपनीला संरक्षण मंत्रालयाकडून सांगण्यात आले होते. त्यानुसार आता ही चाचणी पूर्ण झाली असावी. मात्र याबाबत संरक्षण मंत्रालयाकडून अधिकृतरित्या लेखी उत्तर आलेले नाही. परंतु कंपनी आशावादी आहे.’