Tej Police Times
संकष्ट चतुर्थी
प्रत्येक मराठी महिन्याची वद्य चतुर्थी ही संकष्ट चतुर्थी म्हणून साजरी केली जाते. गणेश भक्त या दिवशी संपूर्ण दिवस उपवास करतात. गणपतीचे नामस्मरण करून संकष्ट चतुर्थी व्रत आचरिले जाते. गणपती उपासकांसाठी संकष्ट चतुर्थीला अधिक महत्त्व असते. चंद्रोदयानंतर उपवास सोडला जातो. शुक्रवार ४ ऑगस्ट रोजी अधिक श्रावणातील संकष्टी चतुर्थी आहे.
कमला एकादशी
शनिवार १२ ऑगस्ट २०२३ रोजी अधिकामाच्या शुक्ल पक्षातील एकादशी असून, या एकादशील पुरुषोत्तम आणि कमला एकादशी म्हणतात. पुरुषोत्तम श्री हरी हे विष्णूचेच नाव आहे. तीन वर्षांतून एकदा येणार्या या एकादशींचे महत्त्व इतर एकादशींपेक्षा कितीतरी पटीने अधिक सांगितले आहे. हे व्रत खऱ्या मनाने पाळल्यास दुर्लभ सिद्धी प्राप्त होते.
स्वातंत्र्य दिन आणि पतेती
मंगळवार, १५ ऑगस्ट २०२३ रोजी अमावस्या आहे. याच दिवशी भारताचा स्वातंत्र्य दिन आणि पतेती आहे. ब्रिटिशांच्या जुलमी राजवटीतून भारत स्वतंत्र झाला. तसेच पारशी समाजाचे नववर्ष या दिवसापासून सुरू होत आहे. हा दिवस पतेती म्हणून साजरा केला जातो.
पहिला श्रावण सोमवार आणि नागपंचमी
सोमवार २१ ऑगस्ट २०२३ रोजी, निज श्रावण शुक्ल पंचमी आहे. पहिला श्रावण सोमवार आणि नागपंचमी याच एकाच दिवशी असून, श्रावण महिन्याला सर्व व्रतांचा, सणांचा राजा म्हटले जाते. या विशिष्ट महिन्यात केल्या जाणाऱ्या शंकराच्या उपासनेला विशेष महत्त्व आहे. श्रावण महिन्यातील प्रत्येक वारी कोणत्या ना कोणत्या देवतेची पूजा वा व्रताची परंपरा आहे. नागपंचमी हा श्रावण महिन्यातील सण आहे. या दिवशी घरोघरी नाग देवतेची पूजा करण्याची परंपरा आहे.
पुत्रदा एकादशी
श्रावण महिन्याच्या शुद्ध पक्षात येणारी एकादशी पुत्रदा एकादशी म्हणून साजरी केली जाते. या वर्षी रविवार, २७ ऑगस्ट २०२३ रोजी पुत्रदा एकादशी साजरी केली जाणार आहे. या एकादशीचे महात्म्य ऐकून मनुष्य सर्व पापांतून मुक्त होतो आणि इहलोकी सुखी होऊन परलोकी स्वर्गीय गतीस प्राप्त होतो, अशी मान्यता आहे. पुत्रप्राप्ती व्हावी, या हेतूने भगवान विष्णूचे पूजन या दिनी केले जाते. जे दाम्पत्य या दिवशी मनोभावे श्रीविष्णूचे पूजन करतात, त्यांना पुत्रप्राप्तीच्या प्रयत्नात यश येते, असे पुराणात सांगितले गेले आहे.
रक्षाबंधन आणि नारळी पौर्णिमा
श्रावण पौर्णिमा नारळी पौर्णिमा म्हणून साजरी केली जाते. या दिवशी समुद्राला श्रीफळ अर्पण करून त्याच्याविषयी कृतज्ञता व्यक्त केली जाते. त्याचप्रमाणे श्रावण पौर्णिमा ही राखी पौर्णिमा म्हणजेच रक्षाबंधन म्हणून साजरी केली जाते. भावा-बहिणींचा हा सण मानला जातो. याच दिवशी बुधपूजन असून, बुधवार, ३० ऑगस्ट २०२३ रोजी रक्षाबंधन आणि नारळी पौर्णिमा आहे.