Tej Police Times
Mumbai University: परीक्षा की ‘शिक्षा भवन’? मुंबई विद्यापीठाच्या कारभारामुळे विद्यार्थी-पालक हवालदिल
रोहन टिल्लू, मुंबई : मुंबई विद्यापीठाच्या कलिना संकुलातील परीक्षा भवन हे विद्यार्थ्यांसाठी सध्या शिक्षा भवन ठरले आहे. परीक्षा भवनाचा कारभार हायटेक करत सर्व बाबी ऑनलाइन करण्याच्या तयारीत असलेल्या प्रशासनाला विद्यार्थ्यांच्या हालअपेष्टा मात्र दिसत नसल्याचे चित्र आहे. दीड-दोन वर्षांपूर्वी झालेल्या परीक्षांच्या गुणपत्रिकांची प्रतीक्षा, निकालांमध्ये होत असलेले गोंधळ आणि आपल्याच गुणपत्रिका मिळवण्यासाठी विद्यार्थ्यांना मारावे लागत असलेले खेटे, यामुळे विद्यार्थी आणि त्यांचे पालक हवालदिल झाले आहेत.कलिना संकुलातील महात्मा ज्योतिबा फुले भवनातील सर्व कारभार नव्याने उभारलेल्या छत्रपती शिवाजी महाराज परीक्षा भवनात हलवण्यात आला आहे. तसेच ‘ई-समर्थ’च्या माध्यमातून प्रवेश प्रक्रियेपासून ते थेट गुणपत्रिकांपर्यंत सर्व गोष्टी ऑनलाइन उपलब्ध करण्याच्या दृष्टीने प्रशासनाने हालचाली चालवल्या आहेत. मात्र प्रत्यक्षात विद्यार्थ्यांना करावी लागणारी परीक्षा भवनाची वारी मात्र चुकलेली नाही.
परीक्षा भवनात येणाऱ्या विद्यार्थ्यांना इमारतीत प्रवेश करण्यापासून अनेक गोष्टींसाठी खूप वेळ थांबावे लागते. परीक्षा भवनाबाहेरील विद्यार्थ्यांची रांग याची साक्ष देते. अनेक जण काम न झाल्याने हताश होऊन परत जातात. मुंबई विद्यापीठाच्या कार्यकक्षेत सिंधुदुर्गापर्यंतचा मोठा परिसर असतो. हे विद्यार्थी काम होईल, या अपेक्षेने कलिना संकुलात येतात. मात्र त्यांना तासन् तास प्रतीक्षा करावी लागते. अनेकदा दोन-तीन खेपा मारूनही काम होत नाही.
परीक्षा भवनात येणाऱ्या विद्यार्थ्यांना इमारतीत प्रवेश करण्यापासून अनेक गोष्टींसाठी खूप वेळ थांबावे लागते. परीक्षा भवनाबाहेरील विद्यार्थ्यांची रांग याची साक्ष देते. अनेक जण काम न झाल्याने हताश होऊन परत जातात. मुंबई विद्यापीठाच्या कार्यकक्षेत सिंधुदुर्गापर्यंतचा मोठा परिसर असतो. हे विद्यार्थी काम होईल, या अपेक्षेने कलिना संकुलात येतात. मात्र त्यांना तासन् तास प्रतीक्षा करावी लागते. अनेकदा दोन-तीन खेपा मारूनही काम होत नाही.
कम्प्युटर सायन्समध्ये एमएससी पार्ट-१ करणाऱ्या विद्यार्थ्यांची दुसऱ्या सत्राची परीक्षा जून २०२३मध्ये झाली होती. या परीक्षेचा निकाल डिसेंबर २०२३मध्ये लावण्यात आला. या बॅचच्या ४३ पैकी २९ ते ३० विद्यार्थ्यांनी या सत्रातील आपले पेपर पुनर्मूल्यांकनासाठी दिले होते. मात्र पुनर्मूल्यांकनाचे निर्णय जाहीर होण्याआधीच होण्याआधीच मार्च २०२४ मध्ये या विषयाची एटीकेटीची परीक्षा घेत जुलै २०२४ मध्ये या परीक्षांचा निकालही जाहीर झाला.
आणखी एका प्रकरणात यंदा एमएससी पार्ट-२च्या तिसऱ्या सत्रातील परीक्षा फेब्रुवारीमध्ये पार पडल्या आणि निकाल जुलैमध्ये जाहीर झाला. हा निकाल लावताना आदर्श उत्तरपत्रिका न काढता मूल्यांकन करणे, अनेक प्रश्न न तपासता कम्प्युटरद्वारे त्यावर आडवी खूण करणे, अनेक उत्तरे न तपासता ती गाळून टाकणे आदी अनियमितता असल्याचा ठपका विद्यार्थ्यांनी ठेवला. या विद्यार्थ्यांच्या उत्तरपत्रिकांवरील काही पानांवर तशी फुली असल्याचेही स्पष्ट दिसते. कम्प्युटराइज्ड प्रणाली विकसित होऊनही समजा ही परिस्थिती असेल, तर आम्ही जाब कोणाला विचारायचा, अशी प्रतिक्रिया एका विद्यार्थ्याने गोपनीयतेच्या अटीवर व्यक्त केली.
विद्यापीठाच्या परीक्षा मंडळाच्या संचालिका डॉ. पूजा रौंदाळे यांच्याशी याबाबत संपर्क साधला असता त्यांनी, या सर्व त्रुटींवर तोडगा काढण्याचे काम जोमाने सुरू असल्याचे सांगितले. कम्प्युटर सायन्सच्या विद्यार्थ्यांच्या प्रश्नाबाबत सखोल चौकशी झाली आहे. या उत्तरपत्रिका प्रत्यक्षात परीक्षकांच्या हाती पडत नाहीत. त्यांची सॉफ्ट कॉपी दिली जाते. त्या ओएसएम नावाच्या प्रणालीत टाकून तपासल्या जातात. या प्रणालीतून काही रेषा उमटल्या असण्याची शक्यता आहे, असेही त्या म्हणाल्या.
‘तोडगा काढण्याचे काम सुरू’
कोणतीही नवी प्रणाली लागू केली की, ती व्यवस्थेत रुळायला वेळ लागतो. विद्यार्थ्यांना परीक्षा भवनापर्यंत यायलाच लागू नये, असा आमचा प्रयत्न आहे. गुणपत्रिका मिळणे हा विद्यार्थ्यांचा मुलभूत हक्क आहे. त्यासाठी त्यांना खेटे घालायला लागणे, ही चांगली बाब नाही, हे आम्हालाही समजते. त्यावर तोडगा काढण्याचे काम सुरू आहे आणि लवकरच विद्यार्थ्यांना परीक्षा भवनापर्यंत यावे लागू नये, अशी यंत्रणा आम्ही उभी करू, असे विद्यापीठाच्या परीक्षा मंडळाच्या संचालिका डॉ. पूजा रौंदाळे यांनी सांगितले.
विद्यार्थिनी द्विधा मनस्थितीत
अनुजा नावाच्या विद्यार्थिनीने जून २०२३मध्ये मराठी वाड़्मय विषयाची एमएची परीक्षा दिली होती. जुलै २०२४ उलटून गेला, तरीही तिला गुणपत्रिका मिळालेली नाही. याबाबत तिने विद्यापीठ प्रशासनाकडे वारंवार पाठपुरावा केला. तिला विद्यापीठातील आणखी एका अभ्यासक्रमासाठी प्रवेश घ्यायचा आहे. मात्र विद्यापीठाच्या ढिसाळ कारभारामुळे ती प्रवेशाबाबत द्विधा मनस्थितीत आहे.