Shardiya Navratri 2024 : देवी भगवतीने का केला महिषासुराचा वध? या ठिकाणी केली जाते राक्षसाची पूजा

Mahishasur Vadh Katha :

शारदीय नवरात्री ही आश्विन महिन्यातील शुक्ल प्रतिपदेपासून सुरु होते. हा उत्सव भारतात मोठ्या उत्साहात आणि जल्लोषात साजरा केला जातो. नवदुर्गेच्या रुपाबद्दल आपल्याला माहित आहे.
परंतु देवीचे असे एक रुप आहे जिने महिषासुराचा वध केले होता. तसेच त्यानंतर या राक्षसाची पूजा देखील केली जाते. जाणून घेऊया याबद्दलची माहिती आणि महिषासुराची पूजा का केली जाते?

महिषासुराचा वध करणारी देवी सप्तशृंगी म्हणून ओळखली जाते. पुराणानुसार १०८ शक्तीपीठांपैकी साडेतीन शक्तीपीठे महाराष्ट्रात आहे. त्यातील अर्धे शक्तीपीठ हे सप्तशृंगी देवीची आहे. हे मंदिर महाराष्ट्र राज्यातील नाशिकपासून ६५ किमी अंतरावर वणी गावात आहे. हे मंदिर ४८०० फूट उंच सप्तशृंग गडावर बांधले आहे.
सप्तशृंगी मंदिरात नवरात्रीच्या काळात उत्सवाचे आयोजन केले जाते. या ठिकाणी अनेक कानाकोपऱ्यातून भाविक येतात आणि देवीची प्रार्थना करतात. नवरात्रीचा काळ मोठ्या थाटामाटात साजरा केला जातो. सप्तशृंग गडाववर जाण्यासाठी ४७२ पायऱ्या चढून जावे लागते. देवीचे हे मंदिर सात पर्वतांनी वेढलेले आहे, म्हणून येथील देवीला सप्तशृंगी म्हणजेच सात पर्वतांची देवी म्हणतात. येथे १०८ पाण्याचे तलाव आहेत. डोंगरावर वसलेल्या या गुहेला तीन प्रवेशद्वार असून प्रत्येक प्रवेशद्वारातून देवीची मूर्ती दिसते.

दुर्गा सप्तशतीनुसार सप्तशृंगी देवीची उत्पत्ती ब्रह्मदेवाच्या कमंडलातून झाली. तिची महाकाली, महालक्ष्मी आणि महासरस्वतीच्या रूपात पूजा केली जाते. देवांच्या हाकेवर सप्तशृंगी मातेने महिषासुराचा युद्धात पराभव करून या गडावर त्याचा वध केला होता, असे सांगितले जाते. देवी ने महिषासुराचा त्रिशुळाने शिरच्छेद करून देवीने “महिषासुरमर्दिनी” नाव धारण केले. पुराणानुसार महिषासुर या राक्षसाचा वध करण्यासाठी सर्व देवतांनी मिळून आपली शस्त्रे सप्तशृंगी देवीला दिली होती. अठरा हात असलेली सप्तशृंगी देवी प्रत्येक हातात वेगवेगळी शस्त्र धारण करत आहे. भगवान शंकराने त्रिशूळ , विष्णूने सुदर्शनचक्र, वरुणने शंख, अग्निदेवाने ज्योत, वायूने धनुष्य आणि बाण , इंद्राने वज्र आणि घंटा, यमाने काठी, दक्ष प्रजापतीने स्फटिकाची माळा, कमंडल, सूर्यकिरण, कालस्वरूपी देवीने तलवार, क्षीरसागराचा हार, कानातले आणि कंकण, भगवान विश्वकर्माने तीक्ष्ण कुऱ्हाड, कवच, सागराने कमळाचा हार, हिमालयाने सिंहाचे वाहन दिले होते.
सप्तशृंगी मंदिराच्या पायऱ्यांच्या डाव्या बाजूला महिषासुराचे छोटेसे मंदिर बांधलेले आहे. महिषासुराच्या मस्तकाची येथे पूजा केली जाते. याच ठिकाणी देवीने महिषासुराचा वध करण्यासाठी त्रिशूळ मारला होता आणि त्रिशूळाच्या दैवी शक्तीमुळे गडावर छिद्र निर्माण झाले होते, असे मानले जाते. तो खड्डा आजही कायम आहे.