केरळमध्ये जमावाने तिरंग्याचा अपमान केल्याचा व्हिडिओ व्हायरल, जाणून घ्या व्हिडिओचे सत्य

नवी दिल्ली : सध्या सोशल मीडियावर एक व्हिडिओ मोठ्या प्रमाणात व्हायरल होत आहे. या व्हिडिओमध्ये काही वाहने भारतीय ध्वजाच्या तिरंग्यावरून जाताना दिसत आहेत. व्हिडिओ शेअर करून असा दावा केला जात आहे की, हा व्हिडिओ केरळचा आहे, जिथे जमावाने तिरंग्याचा अपमान केला आणि पाकिस्तानी झेंडे फडकावले. हा व्हिडिओ व्हायरल करून लोकसभा निवडणुकीशीही जोडला जात आहे. अखेर सोशल मीडियावर व्हायरल होत असलेल्या या व्हिडिओचे सत्य काय? आम्हाला कळू द्या.

काय दावा केला जात आहे?

एका यूजरने हा व्हिडिओ सोशल मीडियावर शेअर केला आहे. व्हिडिओ शेअर करताना युजरने लिहिले आहे की, “केरळमधील हा व्हिडिओ पहा आणि आता जगासमोर पाठवा. ६ महिन्यांनंतर फॉरवर्ड करून काहीही फायदा नाही. व्हायरल व्हिडिओमध्ये दिसत आहे की, रस्त्यावर तिरंगा ध्वज आहे, ज्यावरून अनेक ऑटो जात आहेत. या वाहनांवर पाकिस्तानचे झेंडे लावण्यात आले आहेत. व्हिडिओच्या पार्श्वभूमीवर ‘नारा-ए-तकबीर, अल्लाहू-अकबर’चे संगीत ऐकू येत आहे.

व्हायरल व्हिडिओची चौकशी

या व्हायरल व्हिडिओची चौकशी करण्यासाठी, गुगलने रिव्हर्स इमेजची काही छायाचित्रे शोधली. यामुळे आम्हाला रिअल इंडियन यूट्यूब चॅनलवर व्हायरल व्हिडिओ सापडला. हा व्हिडिओ ६ जून २०२२ रोजी या चॅनेलवर पोस्ट करण्यात आला होता. या व्हिडिओच्या शीर्षकात ‘पाकिस्तानचे लोक भारतीय ध्वजावर वाहने चालवत आहेत’ असे लिहिले होते.

यानंतर, आम्हाला हा व्हिडिओ ट्विटर अकाउंटवर देखील सापडला. जो १० मार्च २०२० रोजी पोस्ट करण्यात आला होता. यावरून हा व्हिडिओ किमान ३-४ वर्षे जुना असल्याचे स्पष्ट झाले. यावरून व्हायरल झालेल्या व्हिडीओमध्ये लोकसभा निवडणुकीशी जोडून करण्यात येत असलेला दावा चुकीचा असल्याचे स्पष्ट झाले आहे.

आता आम्ही व्हिडिओच्या १ मिनिट ३० सेकंदात एका काळ्या रंगाच्या वाहनाची नंबर प्लेट पाहिली. ज्यावर BFK- 625 लिहिलेले पाहिले जाऊ शकते. मी गुगलवर सर्च केल्यावर मला कळाले की पाकिस्तानात या प्रकारचे विमान अस्तित्वात आहे.

व्हिडिओमध्ये एक दुकान दिसत आहे, ज्यावर ‘सनम’ लिहिले आहे. जेव्हा आम्ही गुगल मॅपवर हे नाव शोधले तेव्हा आम्हाला तारिक रोड, कराची येथे सनम नावाचे हे दुकान सापडले. याशिवाय, व्हायरल व्हिडिओमध्ये दिसणारे ठिकाण कराची स्ट्रीट व्ह्यू – पाकिस्तान यूट्यूब चॅनेलवर १५ मिनिटे ५८ सेकंदात पाहिले जाऊ शकते.

व्हायरल व्हिडीओमध्ये दिसणारे ऑटो देखील केरळमध्ये वापरले जात नाहीत. पाकिस्तानात अशा ऑटो चालतात.

व्हिडिओमध्ये केला जात आहे खोटा दावा

व्हिडिओची चौकशी केल्यावर, आम्हाला आढळून आले की सोशल मीडियावर व्हायरल झालेल्या व्हिडिओमध्ये केरळमधील जमावाने तिरंग्याचा अपमान करताना पाकिस्तानी झेंडे फडकावल्याचा दावा खोटा आहे. हा व्हिडीओ केरळचा नसून कराची, पाकिस्तानचा असून हा खूप जुना व्हिडिओ आहे, त्याचा लोकसभा निवडणुकीशी काहीही संबंध नाही.

(ही कथा मूळतः Fact crescendo ने प्रकाशित केली होती. मटाने शक्ती कलेक्टिव्हचा भाग म्हणून पुनर्प्रकाशित केली आहे.)